کارگردان سرشناس درگذشت

مارک رایدل، کارگردان نامزد اسکار برای فیلم «کنار برکه طلایی» و سازنده آثاری چون «آزادی سیندرلا » و «رز»، در ۹۷سالگی درگذشت.
به گزارش صفحه ایران به نقل از همشهری آنلاین؛، رایدل روز پنجشنبه بر اثر مرگ طبیعی در مرکز نگهداری و بیمارستان سینما و تلویزیون در وودلند هیلز درگذشت. دخترش، ایمی رایدل، این خبر را به هالیوود ریپورتر اعلام کرد.
رایدل علاوه بر کارگردانی، بازیگر نیز بود و در دهه ۱۹۵۰ با بازی در سریال «همانطور که جهان میچرخد» به شهرت رسید. او بعدها در فیلمهایی چون «خداحافظی طولانی» ساخته رابرت آلتمن، «هاوانا» به کارگردانی سیدنی پولاک و «پایان هالیوودی» ساخته وودی آلن نیز مقابل دوربین رفت.
مهمترین موفقیت کارگردانی رایدل به «کنار برکه طلایی» محصول ۱۹۸۱ بازمیگردد؛ فیلمی که برای او نامزدی اسکار به همراه داشت و آخرین فیلم سینمایی هنری فوندا بود. فوندا برای بازی در نقش «نورمن تایر جونیور»، تنها اسکار رقابتی دوران حرفهای خود را دریافت کرد و کاترین هپبورن نیز چهارمین و آخرین اسکار بهترین بازیگر زن خود را برای این فیلم به دست آورد. جین فوندا، دختر هنری فوندا، نیز برای بازی در این فیلم نامزد اسکار شد.
رایدل بعدها روایت کرد که در جریان تدوین فیلم، جین فوندا از او خواست فیلم را پیش از مرگ پدرش به او نشان دهد. هنری فوندا که در آن زمان بهشدت بیمار بود، پس از تماشای فیلم به سمت رایدل رفت و در حالی که در آغوش او افتاده بود، از او تشکر کرد و گفت فیلم بهترین اتفاق زندگیاش بوده است. فوندا حدود پنج ماه پس از دریافت اسکار درگذشت.
رایدل در طول فعالیت حرفهای خود پنج بازیگر دیگر را نیز به نامزدی اسکار رساند؛ از جمله مارشا ماسون برای «آزادی سیندرلا»، بت میدلر برای «رز» و «برای پسران»، فردریک فارست برای «رز» و سیسی اسپیسک برای «رودخانه».
او همچنین با جیمز کان در «ازادی سیندرلا» همکاری کرد و بعدها در «هری و والتر به نیویورک میروند» و «برای پسران» دوباره با او همکاری داشت.
رایدل در ۲۳ مارس ۱۹۲۹ در برانکس نیویورک متولد شد. او در سال ۱۹۵۲ نخستین حضورش در برادوی را تجربه کرد و سپس در چندین مجموعه تلویزیونی و فیلم سینمایی به ایفای نقش پرداخت.
رایدل در اواخر سال ۱۹۵۶ به جمع بازیگران «همانطور که جهان میچرخد» پیوست. شخصیت او، جف بیکر، دانشجویی با روحیهای سرکش بود که با مشکلات مربوط به الکل نیز دستوپنجه نرم میکرد. وقتی رایدل در سال ۱۹۶۲ تصمیم به ترک سریال گرفت، شخصیت او در یک تصادف رانندگی کشته شد.
او سپس با کمک دوستش سیدنی پولاک وارد عرصه کارگردانی تلویزیونی شد و در سال ۱۹۶۷ نخستین فیلم بلند خود، «روباه»، را برای وارنر برادرز ساخت؛ درامی با بازی سندی دنیس و کییر دولی که بر اساس رمانی از دی.اچ. لارنس ساخته شده بود. پس از آن نیز فیلمهایی چون «رودخانهنوردها» با بازی استیو مککوئین و «کابویها» با بازی جان وین را کارگردانی کرد.
رایدل با «آزادی سیندرلا» به موفقیت جدیتری دست یافت. او سپس در «رز» از بت میدلر، خوانندهای که در آن زمان تجربه چندانی در بازیگری نداشت، برای نقش اصلی استفاده کرد. این تصمیم باعث شد استودیو بودجه فیلم را نصف کند، اما رایدل بر انتخاب میدلر اصرار داشت. میدلر بعدها گفت دو نامزدی اسکارش را مدیون رایدل است.
رایدل پس از کنار رفتن پولاک، کارگردانی «کنار برکه طلایی» را برعهده گرفت؛ فیلمی درباره رابطه یک پدر سالخورده و دخترش که با توجه به رابطه پرتنش واقعی هنری و جین فوندا، لایهای شخصی نیز برای سازندگان داشت.
او در ادامه فیلمهایی چون «تقاطع» و «پول آسان» را ساخت و در سال ۲۰۰۱ نیز فیلم تلویزیونی «جیمز دین» با بازی جیمز فرانکو را کارگردانی کرد. آخرین تجربه او در مقام کارگردان نیز به سال ۲۰۰۷ و یکی از قسمتهای مجموعه «استادان علمی-تخیلی» بازمیگردد.
رایدل در سال ۲۰۰۹ درباره سینمای زمانه خود گفته بود که بسیاری از فیلمهایی که در گذشته ساخته، امروز دیگر امکان تولید نداشتند، چرا که صنعت سینما بیش از آنکه به درامهای انسانی و روابط میان شخصیتها علاقهمند باشد، به نمایشهای عظیم، انفجارها و جلوههای ویژه روی آورده است.





