روایت نجات «امید» با پیوندی تاریخی | نخستین پیوند کبد از فرد زنده در بیمارستان کودکان حکیم انجام شد
تیم پیوند دانشگاه علوم پزشکی تهران برای نخستینبار در بیمارستان کودکان حکیم و با استفاده از دهنده زنده، جان کودک ۷ ساله مبتلا به نارسایی حاد کبد را نجات داد؛ عملی پیچیده که با همکاری دو مرکز درمانی و اهدای عضو پسرخاله بیمار انجام شد.
همشهری آنلاین – آرش نهاوندی: پسربچهای ۷ ساله به نام امید با زردی و افت سطح هوشیاری به بیمارستان کودکان حکیم منتقل میشود. پزشکان به سرعت تشخیص نارسایی حاد کبد میدهند. بدن بیمار اما به دارودرمانی پاسخ نمیدهد و باید به سرعت پیوند کبد انجام شود. یافتن عضو پیوندی مناسب از بیمار مرگ مغزی در آن زمان نامحدود شدنی نبود. به همین دلیل تیم پزشکی یک تصمیم سخت میگیرد؛ تصمیمی سرشار از ملاحظات اخلاقی، انسانی و تخصصی.
باید از فرد زنده برای امید پیوند کبد انجام میشد اما گروه خونی پدر با کودک سازگار نبود و مادر نیز به دلیل ابتلا به بیماری خودایمنی امکان اهدای عضو ندارد. یک نفر اما برای نجات این کودک پیدا میشود، پسرخاله ۲۷ ساله امید داوطلب است بخشی از کبد خود را برای نجات جان او اهدا کند.
بلافاصله ارزیابیهای لازم برای بررسی سلامت جسمی و روانی اهداکننده عضو در بیمارستان امام خمینی آغاز میشود تا اطمینان از تصمیم، آگاهانه و مسئولانه او تایید شود.
جراحی سنگین پیوند هم با تایید این مراحل آغاز میشود؛ عملی که طی آن بخشی از لوب چپ کبد این جوان به بدن امید پیوند زده میشود. این عمل پیچیده با همکاری نزدیک و هماهنگ متخصصان دو مرکز بیمارستانی محقق شد.
جراحی اهداکننده در مجتمع بیمارستانی امام خمینی (ره) و عمل پیوند به کودک گیرنده در بیمارستان کودکان حکیم انجام شده و دکتر سعید صمیمیت، متخصص کودکان و عضو تیم پیوند کبد بیمارستان کودکان حکیم در گفتگو با همشهری درباره روند این تصمیمگیری دشوار نکات جالبی را مطرح میکند.
صمیمت میگوید: بیمارستان کودکان حکیم تا قبل از پیوندی که برای امید انجام داد، ۱۹ پیوند دیگر انجام داده بود. تفاوتی که پیوند اخیر به عنوان عدد ۲۰ با سایر پیوندها داشت این بود که در پیوندهای قبلی اهدا از سوی بیماران مرگ مغزی انجام بود و این مورد جدید از فرد زنده.
او درباره تصمیم به این عمل سخت هم بیان میکند: زمانی که امید را پذیرش کردیم شرایطش روزبهروز بدتر میشد. نباید زمان را از دست میدادیم، به همین دلیل خود را آماده کردیم که در صورت ضرورت از پیونددهنده زنده استفاده کنیم تا پیش از این در بیمارستان انجام نشده بود.
به گفته این متخصص کودکان، امید دچار کاهش هوشیاری شده و تنفس مصنوعی داشت. اگر این شرایط یک یا دو روز دیگر ادامه پیدا میکرد این کودک را از دست میدادیم. به همین دلیل تیم پیوند کبد دانشگاه علوم پزشکی تهران تصمیم گرفت اولین پیوند از دهنده زنده به یک کودک انجام دهد.
عمل سختی بود
او به شرایط سخت انجام این پیوند هم اشاره میکند و میگوید: عمل پیوند با استفاده از پیوند دهنده زنده در کشور ما تنها در بیمارستان شیراز انجام میشود و ما تجربهای در این زمینه در دانشگاه علوم پزشکی تهران و بیمارستان حکیم نداشتیم. به هماهنگی و کار فوق العاده تیمی نیاز داشتیم و علاوه بر آن باید آمادگی شخص دهنده و گیرنده عضو هم ایجاد میشد. یکسری پارامترها هم وجود داشت که باید آنها را هماهنگ میکردیم.
صمیمیت ادامه میدهد: تکنیکهای این عمل بسیار دشوارتر از عملهایی است که در آن کبد به طور کامل پیوند میشود. بعد از پیوند هم احتمال بروز برخی عوارض مثل عفونت، خونریزی و ایجاد لخته در کبد پیوند شده وجود دارد. اما در این عمل با چنین مشکلی مواجه نشدیم. تیم جراحی از جراح، فوق تخصص گوارش، متخصص بیهوشی و پرستاران گرفته تا تمام هماهنگکنندگان عالی کار کردند.
به گفته این متخصص وضعیت جسمی این کودک و اهداکننده عضو اکنون مساعد است.
بیشتر بخوانید:
- امید تازه برای بیماران کبد چرب
- روزانه ۱۸ بیمار نیازمند پیوند میمیرند
صمیمیت درباره اهمیت این اقدام در نجات جان کودکان نیازمند به پیوند هم بیان میکند: آمار دقیقی از نیاز کودکان به پیوند کبد در مراکز درمانی دیگر ندارم اما برای انجام چنین عملهایی هیچ محدودیتی نداریم. در حال حرکت به پیوند از فر زنده هستیم و در صورت نیاز عملهای بیشتری هم انجام خواهد شد.
او تاکید میکند: یکی از اقداماتی که باید انجام دهیم سرعت در پیوند کبد است، بسیاری از بیماران فرصت این را ندارند که در صف انتظار دریافت کبد از بیمار مرگ مغزی بمانند، بنابراین یکی از برنامههای ما باید این باشد که درکنار دریافت عضو از دهنده مرگ مغزی به موازات آن اقداماتی هم برای پیوند کبد از فرد زنده انجام دهیم. یعنی برای نجات جان بیماران هر کدام سریعتر مقدور بود از آن استفاده کنیم.
