چرا بوی بد دهان بعضیها با مسواک هم از بین نمیرود؟
منخصصان میگویند ۸۵ تا ۹۰ درصد موارد بوی بد دهان، منشأ داخل دهانی دارند و برخلاف تصور عمومی، ارتباط مستقیمی با مشکلات گوارشی ندارد.
همشهریآنلاین – پروانه بندپی: بعضی افراد همیشه از بوی بد دهان خود شکایت دارند و حتی برایشان سوال است که چرا با وجود مرتب مسواک زدن، باز دهانشان بوی بد و زننده و غیر قابل تحملی دارد! جالب است بدانید که ۸۵ تا ۹۰ درصد موارد بوی بد دهان، منشأ داخل دهانی دارند و برخلاف تصور عمومی، ارتباط مستقیمی با مشکلات گوارشی ندارد. یعنی بوی بد دهان در اغلب موارد، نتیجه اختلال در تعادل میکروبی دهان است، نه ضعف در بهداشت دهان و دندان یا مشکلات گوارشی.
دکتر روجا ماندگاری، دندانپزشک و متخصص بیماریهای دهان و فک در گفتگو با همشهریآنلاین به نکات مهمی در این رابطه اشاره میکند. او میگوید: بوی بد دهان زمانی ایجاد میشود که باکتریهای خاصی در دهان شروع به تجزیه پروتئینها میکنند. حاصل این فرایند، تولید ترکیباتی به اسم «ترکیبات گوگردی فرّار» است؛ موادی مثل سولفید هیدروژن و … که بویی شبیه تخممرغ فاسد یا گوشت مانده دارند. این باکتریها عمدتاً از نوع بیهوازی هستند و در محیطهای کماکسیژن رشد میکنند؛ یعنی دقیقاً همان فضاهایی که در دهان کمتر در معرض جریان هوا قرار دارند.
به گفته دکتر ماندگاری، اصلیترین محل تجمع این باکتریها سطح پشتی زبان است؛ جایی که اغلب در برنامه روزانه بهداشت دهان نادیده گرفته میشود. درواقع بخش قابل توجهی از افراد با وجود مسواک زدن منظم، زبان خود را تمیز نمیکنند و همین باعث باقی ماندن منبع اصلی بو میشود. شیارهای لثه، فضاهای بین دندانها و زیر ترمیمهای قدیمی هم از دیگر نقاط مستعد تجمع باکتریهای مولّد بو هستند.
این دندانپزشک میگوید: خیلی از افراد تصور میکنند اگر دندانهایشان را مرتب مسواک بزنند، دیگر نباید دهانشان بوی بد بدهد. در حالی که در بیشتر موارد، منشأ اصلی بو سطح زبان است؛ جایی که لایهای از باکتریها و باقیمانده مواد غذایی روی آن تجمع پیدا میکند و با تجزیه پروتئینها، گازهای بدبو تولید میشود. مسواک خالی هم این ناحیه را پاک نمیکند و بدون تمیز کردن زبان، تمیز شدن واقعی اتفاق نمیافتد. دهانشویههای الکلی معمولاً در کوتاهمدت بوی دهان را کاهش میدهند، اما با خشک کردن مخاط دهان و کاهش بزاق در بلندمدت میتوانند زمینه تداوم و تشدید بوی بد را فراهم کنند.
این متخصص بیماریهای دهان و فک ادامه میدهد: عامل مهم دیگر، کاهش بزاق دهان است. بزاق نقش طبیعی در شستوشوی دهان و مهار رشد میکروبها دارد. هر عاملی که تولید بزاق را کاهش دهد، زمینه بروز بوی بد را تقویت میکند؛ از جمله کم آب نوشیدن، تنفس دهانی، استرس مزمن، بیخوابی و مصرف برخی داروها مانند داروهای ضدافسردگی، آنتیهیستامینها و آرامبخشها. دلیلش هم این است که در دهان خشک، باکتریها سریعتر تکثیر میشوند و ترکیبات بدبو پایدارتر باقی میمانند.
بیشتر بخوانید؛
-
آیا همه باید از دهانشویه استفاده کنند؟
-
این خمیردندان را هر روز استفاده نکنید
-
مسواک و نخ دندان کافی نیست
-
چرا باید هر ۳ ماه یک بار مسواکمان را دور بیندازیم؟
در عین حال، همه موارد بوی بد دهان منشأ دندانی ندارند. حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد موارد به مشکلات سیستمیک مربوط میشود. دکتر ماندگاری در این رابطه توضیح میدهد: مثلا سینوزیت مزمن میتواند باعث ورود ترشحات عفونی به حلق شود. یا عارضهای مثل رفلاکس معده منجر به برگشت گاز و اسید به دهان میشود. سنگ لوزه، دیابت کنترلنشده، نارسایی کلیه و برخی بیماریهای کبدی هم از جمله علل شناختهشدهی بوی بد دهان هستند. بوی بدی که مزمن است؛ یعنی همیشگی است.
متخصصان تأکید میکنند راهحل مؤثر برای کنترل بوی بد دهان، مجموعهای از اقدامات ساده اما علمی است؛ از جمله تمیز کردن روزانه زبان با مسواک، استفاده منظم از نخ دندان، مصرف کافی آب، پرهیز از تنفس از راه دهان و استفاده از دهانشویههای بدون الکل.
به گفته متخصصان، اگر بوی بد دهان بیشتر از چند هفته ادامه داشته باشد و با رعایت بهداشت دهان برطرف نشود، بررسی پزشکی ضروری است. در این موارد، منشأ مشکل ممکن است خارج از دهان باشد و نیاز به ارزیابی سینوسها، دستگاه گوارش یا آزمایشهای متابولیک وجود دارد.
