کلیات قانون خدمت وظیفه عمومی

ماده۱: دفاع از استقلال و تمامیت ارضی و نظام جمهوری اسلامی ایران و جان و مال و ناموس مردم وظیفه دینی و ملی هر فرد ایرانی است و در اجرای این وظیفه کلیه اتباع ذکور دولت جمهوری اسلامی ایران مکلف به انجام خدمت وظیفه عمومی برابر مقررات این قانون می‌باشند و هیچ فرد مشمول خدمت وظیفه عمومی را جزء در موارد مصرحه در این قانون نمی‌توان از خدمت معاف کرد.

تبصره۱: با توجه به اصل ۱۵۱ قانون اساسی واحد بسیج مستضعفین سپاه پاسداران انقلاب اسلامی موظف است در اسرع وقت امکانات آموزش نظامی اتباع اناث دولت جمهوری اسلامی ایران را با رعایت کلیه موازین شرعی فراهم نماید. این آموزش برای اناث الزامی نیست.

تبصره ۲: لغو گرديده است.

 

ماده ۱ مكرر: در اين قانون عبارت اختصاري به شرح زير جايگزين عناوين كامل آنها مي‌گردد:

۱-      فرماندهي كل به جاي مقام معظم فرماندهي كل قوا

۲-      ستاد كل به جاي ستاد كل نيروهاي مسلح

۳-   نيروهاي مسلح به جاي ستاد كل نيروهاي مسلح، ارتش جمهوري اسلامي ايران، سپاه پاسداران انقلاب اسلامي، نيروي انتظامي جمهوري اسلامي ايران و سازمان‌هاي وابسته، وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح و سازمان‌هاي تابعه

۴-      ارتش به جاي ارتش جمهوري اسلامي ايران

۵-      سپاه به جاي سپاه پاسداران انقلاب اسلامي

۶-      وزارت دفاع به جاي وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح

۷-      وزارت علوم به جاي وزارت علوم، تحقيقات و فناوري

۸-      وزارت بهداشت به جاي وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي

۹-      سازمان به جاي سازمان وظيفه عمومي

۱۰-   كاركنان وظيفه به جاي افسران وظيفه، درجه‌داران وظيفه و سربازان عادي وظيفه

 

ماده ۲ : هر فرد ذکور ایرانی در ماهي كه طي آن ماه به سن هجده سال تمام مي‌رسد مشمول مقررات خدمت وظیفه عمومی است.

تبصره: مشمول كسي است كه در شمول قانون خدمت وظيفه عمومي قرار گيرد.

 

ماده ۳: سن مشمولان و افراد تحت تکفل از لحاظ خدمت وظیفه و معافیت از آن  تابع مندرجات اولیه اولین شناسنامه بوده و هرگونه تغییری که بعداً به عمل آمده باشد از لحاظ وظیفه عمومی معتبر نخواهد بود.

تبصره : تغيير سن بر مبناي ماده واحده قانون حفظ اعتبار اسناد سجلي و جلوگيري از تزلزل آنها مصوب ۲/۱۱/۱۳۶۷، فقط درباره خود مشمولين معتبر است.

 

ماده ۴ : خدمت وظیفه عمومی ۳۰ سال است و مراحل آن برای کلیه مشمولان به شرح زیر است:

الف- مدت خدمت دوره ضرورت (۲۴) ماه است و در صورتي كه مشمولان مازاد و يا كمتر از تعداد مورد نياز باشد ستاد كل با كسب اجازه از فرماندهي كل آن را به كمتر يا بيشتر از مدت دوره ضرورت تغيير مي‌دهد.

ب- دوره احتیاط ۸ سال.

ج- دوره ذخیره اول ۱۰ سال.

د- دوره ذخیره دوم ۱۰ سال.

تبصره۱: تاریخ شروع و پایان خدمت در مراحل احتیاط و ذخیره از تاریخ پایان خدمت دوره ضرورت محاسبه می‌گردد و در هر حال تاریخ خاتمه آن از سن ۵۰ سالگی تجاوز نخواهد کرد.

تبصره۲: در مواقع ضرورت و بسیج همگانی ممکن است افراد مشمول این قانون تا سن شصت سالگی نیز احضار شوند.

تبصره ۳ : حذف شده است.

ماده ۵ : کلیه مشمولين قادر به خدمت و بلامانع، به خدمت دوره ضرورت اعزام می‌شوند و پس از فراگرفتن آموزش‌های نظامی لازم در ابتداي خدمت، بقیه خدمت دوره ضرورت را انجام مي‌دهند. تعیین ترتیب تقدم و سهیمه‌بندی مشمولين وظيفه بين هر يك از نيروهاي مسلح، توسط ستاد كل با تصويب فرماندهي كل صورت مي‌گيرد.

تبصره۱: نحوه تامين سهميه هر يك از نيروهاي مسلح از مشمولين هر دوره، به وسيله كميسيوني انجام مي‌شود كه از نمايندگان نيروهاي مزبور به رياست رئيس سازمان تشكيل مي‌گردد.

تبصره۲: سپاه می‌تواند مشمولین مورد نیاز خود را در هر دوره طبق ضوابط خاص پذیرش سپاه، از بین بسيجيان داراي برگه اعزام به خدمت به ميزان سهميه‌اي كه ستاد كل تعيين مي‌كند، انتخاب نموده و قبل از تاريخ اعزام آنان فهرست اسامي آنها را به واحدهاي تابعه سازمان اعلام نمايد. اين مشمولين براي انجام خدمت وظيفه عمومي در اختيار سپاه قرار مي‌گيرند.

تبصره۳: نيروهاي مسلح مي‌توانند مشمولين متخصص مورد نياز خود را در سطح كارشناس و بالاتر به ميزان سهميه‌اي كه ستاد كل تعيين مي‌كند به عنوان مشمول خاص از ستاد كل درخواست نمايند.

تبصره ۴: مشمولين وظيفه از تاريخ اعزام از سوي واحدهاي وظيفه عمومي ناجا به عنوان كاركنان وظيفه يگان تعيين شده، محسوب مي‌شوند.

 

ماده ۶: قانون خدمت نیروی انسانی، درمانی و بهداشتی مصوب ۲۴/۹/۵۸ شورای انقلاب و الحاقیه‌ها و اصلاحیه‌های بعدی آن ابقاء و مشمولین مذکور در آن قانون پس از طی دوره آموزش مقدماتی نظامی بعد از تامین نیازمندی‌های نیروهای مسلح ادامه خدمت را تا ۵ سال در وزارت بهداری [وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي] انجام می‌دهند.

 

ماده ۷ : قانون معافیت فارغ التحصیلان مراکز تربیت معلم از خدمت وظیفه عمومی مصوب ۲۷/۲/۵۸ شورای انقلاب ابقاء و مشمولین مذکور در آن قانون پس از طی دوره آموزش مقدماتی نظامی بقیه خدمت مقرر در آن قانون را در آموزش و پرورش انجام خواهند داد.

تبصره ۱: وزارت آموزش و پرورش موظف است فارغ‌التحصيلان تربيت معلم در مراكز آموزشي، از طريق سازمان آنان را به مراكز آموزشي نظامي براي طي دوره آموزش رزم مقدماتي اعزام نمايد.

تبصره ۲: دولت موظف است همه ساله اعتبارات لازم را براي آموزش‌هاي فوق در اختيار سپاه قرار دهد.

 

ماده ۸ : از تاريخ تصويب اين قانون به سازمان هواپيمايي كشوري و دانشكده تكنولوژي هواپيمايي كشوري اجازه داده مي‌شود از بين فارغ‌التحصيلان مشمول اين دانشكده و مركز آموزش فنون هوايي و همچنين فارغ‌التحصيلان مشمول رشته‌هاي هوافضا، الكترونيك و مهندسي هواپيما كه در ساير دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالي برابر ضوابط وزارت فرهنگ و آموزش عالي مشغول تحصيل مي‌باشند داوطلبان واجد شرايط را استخدام نمايند. مشمولان مذكور پس از گذراندن آموزش نظامي مربوطه و ايفاي تعهد ده سال خدمت از انجام خدمت دوره ضرورت معاف خواهند بود.

ماده ۹ : دانشجویان دوره چهارساله آموزشی شرکت کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران و شرکت ملی نفت‌ کش و سازمان بنادر و دريانوردي به شرط سپردن تعهد و انجام ۱۰ سال خدمت در شرکت‌های مذکور پس از طی دوره آموزشي مقدماتی و تخصصی در نیروی دریائی و بر روی عرشه ناوهای نیروی دریايی از انجام بقیه خدمت دوره ضرورت معاف خواهند بود.

 

ماده ۱۰: انجام امور زیر در مورد مشمولین وظیفه عمومی مستلزم ارائه مدرک دال بر رسیدگی به وضع مشمولیت آنان از اداره وظیفه عمومی می‌باشد و فتوکپی مدرک ارائه شده از جمله منضمات ضروری پرونده متشکله می‌باشد.

الف- شرکت در آزمایشات رانندگی و اخذ گواهینامه.

ب- دریافت هر گونه وام و کمک‌های کشاورزی و صنعتی و دامداری و مسکن از طریق بانك‌ها و وزارتخانه‌ها و موسسات دولتی و وابسته به دولت و نهادهای قانونی.

ج- کاندیدا شدن جهت انتخابات مجلس شورای اسلامی و سایر شوراها و انجمن‌های قانونی.

د- تحویل اصل گواهینامه یا پایان نامه دوره‌های تحصیلی دیپلم و بالاتر از وزارتخانه مربوطه.

ﻫ- صدور پروانه کسب و اجازه اشتغال و عضویت در شرکت‌های تعاونی.

و- (حذف برابر ماده ۷ قانون اصلاح): ثبت هرگونه نقل و انتقال غير قهري اموال به طور مستقيم و غير مستقيم در دفاتر اسناد رسمي.

ز- دریافت مستمری از سازمان‌های دولتی و وابسته و نهادهای قانونی.

ح- استخدام به هر صورت (رسمی، پیمانی، روزمزد و خرید خدمت) در وزارتخانه‌ها و موسسات دولتی و وابسته به دولت و نهادهای قانونی و شرکت‌های دولتی.

تبصره ۱: ساير اموري كه در ديگر قوانين منوط به روشن شدن وضعيت خدمتي مشمول مي‌باشد، به قوت خود باقي است.

تبصره ۲: ارزش و اعتبار مدارك دال بر رسيدگي به وضعيت مشمول از لحاظ انجام قسمتي يا تمام امور موضوع اين ماده مطابق آيين‌نامه اجرايي مندرج در ماده (۵۱) تعيين مي‌شود.

تبصره ۳: متخلفين از مقررات اين ماده به محاكم قضايي معرفي مي‌شوند، مجازات اين‌گونه افراد براي بار اول پرداخت هزينه سالانه يك سرباز طبق قانون بودجه سالانه و نرخ اعلامي دولت است و بار دوم علاوه بر جريمه فوق، سه ماه انفصال از خدمت و براي بار سوم و بالاتر انفصال از خدمات دولتي است.

 

ماده ۱۱: در زمان جنگ و بسیج همگانی در صورت لزوم کسانی که به علتی در زمان صلح از معافیت خدمت دوره ضرورت استفاده نموده‌اند، نیز به خدمت احضار و از حقوق و مزایای مشمولین دوره احتیاط هم طبقه خود استفاده خواهند نمود.

 

ماده ۱۲: کارگران و مستخدمین موسسات دولتی و نهادهای قانونی و سازمانهای وابسته به دولت که خدمت دوره وظیفه عمومی را انجام می‌دهند پس از پایان خدمت مجدداً به کار اولیه خود اشتغال خواهند یافت و کارفرما یا مسئولین مربوطه مکلفند آنان را به کار اولیه خود بگمارند.

تبصره ۱: در مورد موسسات خصوصی کارفرما یا مسئولین مربوطه در صورتی مکلفند آنان را به کار اولیه خود بگمارند که در قرارداد استخدام این مسئله شرط شده باشد.

تبصره۲: آئین نامه اجرائی این ماده توسط وزارتین کشور و کار و امور اجتماعی و سازمان امور اداری و استخدامی کشور تهیه و به تصویب هیات وزیران خواهد رسید.

 

ماده ۱۳: افرادي كه اعم از مشمول و غير مشمول با طي دوره دانشكده‌ها و آموزشگاه‌هاي نظامي و انتظامي براي خدمت در كادر ثابت استخدام شوند مدت تحصيل آنها جزء خدمت دوره ضرورت محسوب خواهد شد و اگر مدت تحصيل از دو سال كمتر باشد، از دوره خدمت آنان به نسبت كسري خدمت تا دو سال جزء خدمت دوره ضرورت محسوب مي‌شود.

تبصره ۱: آن عده از محصلين مراكز آموزش كادر ثابت نيروهاي مسلح كه قبل از پايان دوره آموزش مستعفي يا اخراج شوند، فقط از طي دوره آموزش نظامي معاف مي‌شوند، لكن بايد خدمت دوره ضرورت را انجام دهند. در صورتي كه محصلين به علت بيماري يا عدم صلاحيت كه ناشي از اعمال ارادي آنان نباشد بركنار گردند، مدت تحصيل جزء خدمت دوره ضرورت آنان محسوب مي‌شود.

تبصره ۲: افسران و درجه‌داران نيروهاي مسلح، در صورتي كه قبل از نيل به درجه به موجب مقررات استخدامي مربوط از خدمت مستعفي يا اخراج شوند، فقط از طي دوره آموزش نظامي معاف مي‌شوند لكن بايد خدمت دوره ضرورت را انجام دهند و اگر بعد از پايان دوره آموزش از خدمت مستعفي يا اخراج گردند و خدمت آنان از مدت دوره ضرورت كمتر باشد بقيه دوره ضرورت را انجام مي‌دهند.

 

ماده ۱۴: آن دسته از مشمولين و كاركنان وظيفه‌اي كه به عنوان پايور اعم از نظامي و كارمند به استخدام نيروهاي مسلح در‌مي‌آيند با انجام شش سال خدمت پس از فراغت از تحصيل يا اتمام دوره آموزشي از انجام خدمت دوره ضرورت معاف مي‌گردند. چنانچه قبل از خاتمه شش سال از خدمت رها گردند، در صورتي كه مشمول معافيت‌هاي قانوني نباشند، به نسبت هر چهار ماه خدمت يك ماه از خدمت دوره ضرورت آنان كسر مي‌شود.

تبصره ۱: مدت خدمت انجام شده كاركنان وظيفه كه در اجراي اين ماده به عنوان كارمند رسمي استخدام مي‌شوند به همان ميزان از مدت تعهد موضوع اين ماده كسر مي‌شود.

تبصره ۲: چنانچه كارمندان مذكور پس از اتمام شش سال تعهد خدمتي به هر عنوان از خدمت رها شوند از كارت پايان خدمت دوره ضرورت برخوردار مي‌گردند.

تبصره ۳: در مناطق بد آب و هوا، مناطق مرزي و مناطق محروم كه با تشخيص ستاد كل تعيين مي‌شود مدت مذكور در اين ماده به ۵ سال تغيير مي‌يابد.

 

ماده ۱۵: مشمولين و كاركنان وظيفه داوطلبي كه با داشتن حداقل گواهينامه پنجم ابتدايي و سپردن پنج سال تعهد خدمت نظامي يا شش سال تعهد خدمت كارمندي، به صورت پيماني در نيروهاي مسلح استخدام مي‌شوند، خدمت آنان به منزله انجام خدمت دوره ضرورت تلقي مي‌شود و پس از پايان تعهد از كارت پايان خدمت برخوردار مي‌گردند. در صورتي كه قبل از خاتمه تعهد از خدمت مستعفي يا بركنار گردند، چنانچه مشمول معافيت‌هاي قانوني نباشند، خدمت دوره ضرورت به نسبت چهار ماه خدمت يك ماه از خدمت دوره ضرورت آنان محسوب مي‌شود و بقيه خدمت دوره ضرورت را برابر قانون انجام مي‌دهند، مگر اينكه علت رهايي، بيماري يا عدم صلاحيت ناشي از اعمال غير ارادي آنان به تشخيص هيأت بدوي سازمان مربوط باشد كه در اين صورت مدت تعهد انجام شده به نسبت از مدت خدمت دوره ضرورت كسر مي‌گردد.

تبصره ۱: طي دوره آموزش نظامي براي كليه كارمندان اعم از رسمي و پيماني الزامي است.

تبصره ۲: مدت تعهد پيماني دارندگان مدرك كارشناسي (ليسانس) و بالاتر يك سال كمتر است.

تبصره ۳: ميزان سهميه كاركنان پيماني هر يك از نيروهاي مسلح از سوي ستاد كل تعيين و ابلاغ مي‌گردد.

تبصره ۴: چنانچه مشمول مستعفي بيش از نيمي از مدت تعهد خود را سپري كرده باشد براي ادامه خدمت دوره ضرورت نيازي به طي دوره آموزش مجدد ندارد و به ازاء هر سال خدمت چهار ماه از مدت خدمت ضرورت او كسر خواهد شد.

ماده ۱۶: كليه مشمولاني كه وارد خدمت دوره ضرورت مي‌شوند طبق آيين‌نامه انضباطي نيروهاي مسلح نسبت به انقلاب اسلامي و نظام جمهوري اسلامي و قانون اساسي و مقام رهبري (فرماندهي كل نيروهاي مسلح جمهوري اسلامي ايران) سوگند وفاداري ياد خواهند كرد.

 

ماده ۱۷: حذف گرديد.

متن ماده حذف شده: در مواقع ضروري ممكن است بنا به مقتضيات يا پيشنهاد شوراي عالي دفاع و فرمان فرماندهي كل نيروهاي مسلح جمهوري اسلامي ايران (مقام رهبري) مشمولين وظيفه عمومي دوره ضرورت بيش از دو سال به خدمت ادامه داده و يا قبل از خاتمه دو سال از خدمت مرخص شوند كه در صورت اول به ميزان دو برابر خدمت اضافي از ادوار خدمت آنان در دوره‌هاي احتياط و ذخيره كسر مي‌شود.

اشتراک گذاری در:
کلمات کلیدی :

تبادل نظر

دیدگاه بگذارید

اولین نفری باشید که دیدگاه میگذارد

به من اطلاع بده
avatar
wpDiscuz

آخرین خبرهای این سرویس